Publication:

Rotorua Weekender - 2021-10-15

Data:

Nga¯ Hapu¯ e¯ Toru partner With Scion

KĀHU KI ROTORUA

Roimata Mihinui _ Na Raimona Inia i whakamaori

Ahakoa he taumaha te haerenga kua puta nga¯ kau tapatahi ai te mana whenua o Rotorua me te Crown Research Institute. Ka whakakawenatahia te¯ nei hononga e nga¯ hapu¯ e toru o Nga¯ ti Whakaue. Ko Nga¯ ti Hurunga Te Rangi ra¯ tou ko Nga¯ ti Taeotu, ko Nga¯ ti Te Kahu me te¯ tehi kamupene Pa¯ keha¯ a Scion. Hari ana nga¯ kokonga o te nga¯ kau i te¯ nei whakatutukinga he kaupapa na¯ Ben Hona i wa¯ hi ai. He nui te mana o te whenua e no¯ hia ana e Scion. He ka¯ inga tawhito, he pa¯ taka kai puhutihuti na i nga¯ hua o te ra¯ kau, he pikopiko ki te whenua, he rarauwhe, he kouka me te aha noa atu. Ki ko¯ atu ko te awa ma¯ reparepa o Puarenga, me nga¯ hua o roto, he whio, he pa¯ rera, he ko¯ ura, he ı¯nanga, he toitoi hoki. Ki O¯ whatiura he ka¯ kahi. No¯ Tuteata te whenua nei. He tupuna nui te wehi i to¯ na wa¯ . Ta¯ ti kau to¯ na mana whenua i Moerangi haere tonu O¯ whatiura na¯ wai ra¯ ko Te Hemo-o-kuiwai. Engari ra¯ , ka¯ re ano¯ kia ea a Nga¯ ti Hurunga Te Rangi ra¯ tou ko Nga¯ ti Taeotu, ko Nga¯ ti Te Kahu kereme Waitangi (Wai 533). E keremehia ana e ra¯ tou te papa hu¯ o Te Whakarewarewa me te nehenehe nui o Te Whakarewarewa. E hoki kau ana nga¯ maumaharatanga ki te pakanga tuarua o te ao. I taua taima ko nga¯ kuia no¯ Ngapuna me Te Whakarewarewa te ohu ringa raupa¯ i te ko¯ hanga whakatupu ra¯ kau e mo¯ hiotia ana inaianei ko Scion. Ko to¯ na ingoa taketake ko te NZ Forest Research Institute. Hai ta¯ te Pouwhakahaere matua o Scion a Dr Julian Elder, he nui te mana o te¯ nei herenga hou. Kia tahuri kau ki nga¯ kaupapa ko hori ka kitea ake ko te pu¯ taiao e kawea na e Scion te mana nui i ma¯ uriora ai te taiao, i nga¯ wari ai hoki te noho tahi me nga¯ iwi huhua o te Ma¯ ori. Ka nui te whakamihi a Dr Elder ki te ho¯ maitanga a te iwi a Tuteata ingoa tupuna hai ingoa mo to¯ ra¯ tou na¯ whare e tu¯ whakahı¯hı¯ na¯ i te takiwa¯ o te rori o Titokorangi me te rori o Tarawera. Ko Veronica Butterworth me Hokimate Kahukiwa nga¯ ma¯ ngai o te hapu¯ . Kai te kaha awhinatia ra¯ ua e Pauline Tangohau he mema hoki ia no¯ te hapu¯ . Ka nui hoki ta¯ ra¯ tou na¯ aronga matawha¯ iti ki te oranga tonutanga o te whenua me te whakawhanake i te ma¯ tauranga me nga¯ hua mahi hai takahitanga ma¯ te rangatahi. Ma¯ tua hoki ko te whakato¯ ma¯ tauranga Ma¯ ori o te hapu¯ ki te puku o Scion e nga¯ tahi ai nga¯ whakaaro. Hai ta¯ Veronica Butterworth ko te¯ tehi o nga¯ tino hua o te hononga nei ko te whakamana i te ma¯ tauranga Ma¯ ori pe¯ nei me te kaupapa pa¯ harakeke i ta¯ kohangia atu ki a Scion. Me te painga hoki hai ta¯ Pauline Tangohau ehara kau noa iho ta¯ ra¯ tou tu¯ nga he whakakı¯ pouaka anahe. Ehara! Ko ta¯ Hokimate Kahukiwa he whakamihi na¯ na ki nga¯ rangatira huhua i whakaputa ngoi ki a mana ai te¯ nei hononga ka whakaaronuitia te Poari o Scion ko Dr Helen Anderson to¯ ra¯ tou tiamana i taua taima, a¯ , ka tae mai hoki a Aaron Judson ra¯ tou ko Rob Truss, ko Hemi Rolleston ko Nelson Meha ki o¯ na tai ma¯ haratanga. He putanga auaha ka hua mai i te¯ nei herenga ko te tu¯ nga hou i Scion ara ko te whakahoahoa me te whakapakari i te hononga ki te mana whenua. Ko Tamara Mutu te Ka¯ ka¯ tarahae koia te Hunga Whakahaere Matua ko o¯ na rangatira ko Nga¯ ti Hurunga Te Rangi ra¯ tou ko Ngati Taeotu ko Ngati Te Kahu ko Scion. Ma¯ na nga¯ painga e ketuketu, ma¯ na hoki e whakarangatira, me te mea hoki ka whakapiritahatata a ia ki e¯ ra atu o nga¯ pahi e noho kau ana i raro i nga¯ paihau o Scion. Ko Timberlands me Te Uru Rakau he tokorua no¯ te¯ nei huinga e ngana nei ki te whakapakari i ta¯ ra¯ tou herenga ki te mana o nga¯ hapu¯ no¯ ra¯ tou te whenua. He aha ra¯ ! Kai te kaha whakaparangahia te¯ nei to¯ pu¯ tanga hai timatanga hou e mana ai te o¯ ha¯ kı¯ a Houmaitawhiti.

Images:

© PressReader. All rights reserved.